Jak liczyć po duńsku? Liczby od 1 do 20 są całkiem niewinne, ale później zaczyna się prawdziwa duńska zabawa. 😉 Poznaj duńskie liczebniki, posłuchaj ich wymowy w podcaście Duński z Pluggis® i dowiedz się, skąd wzięły się takie liczby jak halvtreds, halvfjerds czy firs.
Liczby po duńsku – od czego zacząć?
Jeśli zaczynasz naukę duńskiego, liczby są jednym z tych tematów, które warto opanować jak najwcześniej.
Przydadzą Ci się podczas zakupów, podawania numeru telefonu, mówienia o wieku, godzinach, datach, cenach czy adresach.
Na początku jest stosunkowo łatwo. Problemy zaczynają się zazwyczaj wtedy, gdy dochodzimy do duńskich dziesiątek.
Bo o ile tyve oznaczające 20 nie wygląda jeszcze szczególnie groźnie, to przy halvtreds czy halvfems można zacząć zastanawiać się, co właściwie wydarzyło się z tym językiem. 😉
Zacznijmy jednak od podstaw.
Posłuchaj podcastu – liczby od 1 do 20 po duńsku
W tym odcinku podcastu Duński z Pluggis® poznasz liczby od 1 do 20.
Nie tylko patrz na zapis. Posłuchaj każdej liczby i powtórz ją kilka razy na głos.
W przypadku duńskiego jest to szczególnie ważne, ponieważ wymowa często znacznie różni się od tego, czego można byłoby spodziewać się po pisowni.
Liczby od 1 do 10 po duńsku
1 – en / et
2 – to
3 – tre
4 – fire
5 – fem
6 – seks
7 – syv
8 – otte
9 – ni
10 – ti
Przy liczbie 1 pojawiają się dwie formy: en i et.
Wynika to z dwóch rodzajów gramatycznych w języku duńskim.
Na przykład:
en bil – jeden samochód
et hus – jeden dom
Dlatego od samego początku warto uczyć się duńskich rzeczowników razem z rodzajnikiem en lub et.
Liczby od 11 do 20 po duńsku
11 – elleve
12 – tolv
13 – tretten
14 – fjorten
15 – femten
16 – seksten
17 – sytten
18 – atten
19 – nitten
20 – tyve
I właśnie liczby od 1 do 20 możesz przećwiczyć razem z odcinkiem podcastu.
Jeśli dopiero zaczynasz naukę duńskiego, postaraj się najpierw dobrze je osłuchać, zanim przejdziesz do kolejnych.
Dziesiątki po duńsku – tutaj zaczyna się zabawa
Czas na liczby, z których język duński jest trochę znany. 😉
20 – tyve
30 – tredive
40 – fyrre
50 – halvtreds
60 – tres
70 – halvfjerds
80 – firs
90 – halvfems
100 – hundrede / et hundrede
Jeśli patrzysz na halvtreds i zastanawiasz się, w jaki sposób ma z tego wyjść 50 – spokojnie. Jest w tym pewna logika, tylko trzeba cofnąć się do starszego sposobu liczenia.
Dlaczego 50 po duńsku to halvtreds?
Duński system liczebników częściowo opiera się na dawnym systemie dwudziestkowym.
Oznacza to, że podstawą niektórych większych liczb było 20, a nie 10.
Ślady tego systemu są nadal widoczne w dzisiejszych duńskich nazwach dziesiątek.
Na przykład:
tres – 60
wiąże się historycznie z trzema dwudziestkami:
3 × 20 = 60.
Podobnie:
firs – 80
wiąże się z czterema dwudziestkami:
4 × 20 = 80.
A skąd biorą się jeszcze dziwniejsze halvtreds, halvfjerds i halvfems?
Tutaj dochodzi dawny sposób określania „połowy drogi” do kolejnej liczby.
W dużym uproszczeniu:
halvtreds – 50 → 2½ × 20
tres – 60 → 3 × 20
halvfjerds – 70 → 3½ × 20
firs – 80 → 4 × 20
halvfems – 90 → 4½ × 20
Nie musisz oczywiście wykonywać tych obliczeń w głowie za każdym razem, gdy ktoś powie halvfjerds.
Wręcz przeciwnie – najlepiej z czasem zacząć traktować halvfjerds po prostu jako „70”, bez tłumaczenia i liczenia.
Znajomość pochodzenia tych słów pomaga jednak zrozumieć, dlaczego duńskie dziesiątki wyglądają tak nietypowo.
Jak tworzyć liczby 21, 32 czy 47 po duńsku?
Tutaj pojawia się kolejna ważna różnica między polskim a duńskim.
W języku duńskim najpierw podajemy jedności, później og, czyli „i”, a następnie dziesiątki.
Na przykład:
21 – enogtyve
Dosłownie: „jeden i dwadzieścia”.
22 – toogtyve
dwa i dwadzieścia
25 – femogtyve
pięć i dwadzieścia
32 – toogtredive
dwa i trzydzieści
47 – syvogfyrre
siedem i czterdzieści
58 – otteoghalvtreds
osiem i pięćdziesiąt
64 – fireogtres
cztery i sześćdziesiąt
79 – nioghalvfjerds
dziewięć i siedemdziesiąt
93 – treoghalvfems
trzy i dziewięćdziesiąt
Dlatego jeśli zobaczysz:
seksogfyrre
warto rozbić słowo na:
seks + og + fyrre
czyli:
6 + i + 40 = 46.
100 i większe liczby po duńsku
100 – hundrede / et hundrede
200 – to hundrede
300 – tre hundrede
1000 – tusind / et tusind
2000 – to tusind
Na przykład:
125 – et hundrede og femogtyve
250 – to hundrede og halvtreds
Na początku nie musisz jednak od razu uczyć się dużych liczb. Znacznie ważniejsze jest dobre opanowanie liczb do 100, ponieważ właśnie z nimi będziesz regularnie spotykać się w codziennych sytuacjach.
Chcesz zacząć mówić po duńsku?
Jeśli chcesz nie tylko poznawać kolejne słowa, ale przede wszystkim rozumieć Duńczyków i zacząć swobodniej mówić, sprawdź nasze kursy duńskiego z lektorem w Pluggis®.
Pracujemy metodą odwróconej lekcji. Przed zajęciami otrzymujesz materiały i przygotowujesz się do tematu, a podczas lekcji skupiamy się przede wszystkim na mówieniu po duńsku.
Dużą uwagę przykładamy również do wymowy i rozumienia ze słuchu, bo w przypadku duńskiego są one szczególnie ważne.
W pakiecie z kursem otrzymujesz także dostęp do Banku Duńskich Słów, w którym możesz utrwalać słownictwo i pracować z językiem również między zajęciami.
Sprawdź kursy duńskiego z lektorem.
Duński Magazyn – ucz się duńskiego regularnie
Możesz również zapisać się do naszego bezpłatnego newslettera Duński Magazyn.
Raz w miesiącu otrzymasz porcję praktycznego słownictwa, autentycznych zwrotów oraz ciekawostek związanych z językiem i kulturą Danii.
