„Może spotkamy się w vecka 38?”
Jeśli mieszkasz w Szwecji albo pracujesz ze Szwedami, prędzej czy później możesz usłyszeć właśnie takie zdanie. I jeśli nie jesteś przyzwyczajony/a do posługiwania się numerami tygodni, prawdopodobnie pierwszą reakcją będzie szybkie sprawdzanie kalendarza.
Bo kiedy właściwie jest tydzień 38?
W Szwecji veckonummer, czyli numery tygodni, są bardzo popularnym sposobem określania terminów. Zamiast podawać konkretny przedział dat, Szwed może powiedzieć, że ma urlop w vecka 29, dzieci mają wolne w vecka 44, a projekt powinien być gotowy w vecka 12.
Dla Polaków może to początkowo brzmieć dość nietypowo. W Szwecji jest zupełnie normalne.
Co oznacza veckonummer?
Zacznijmy od słownictwa:
en vecka – tydzień
veckan – tydzień, forma określona
veckor – tygodnie
ett nummer – numer
ett veckonummer – numer tygodnia
W szwedzkich kalendarzach bardzo często zobaczysz oznaczenia:
v. 1
v. 15
v. 32
v. 48
Litera v. jest oczywiście skrótem od vecka.
Dlatego:
v. 32 = vecka 32
czyli 32. tydzień roku.
Dlaczego Szwedzi używają numerów tygodni?
Numery tygodni są w Szwecji czymś znacznie bardziej codziennym niż w Polsce. Spotkasz je zarówno w życiu zawodowym, jak i prywatnym.
Mogą pojawiać się przy planowaniu:
urlopów,
spotkań i projektów w pracy,
terminów dostaw,
zajęć i planów szkolnych,
wakacji i ferii szkolnych,
wydarzeń i kursów,
grafików pracy.
Dlatego pytanie:
Vilken vecka passar dig?
Który tydzień Ci pasuje?
nie jest niczym niezwykłym.
Podobnie jak odpowiedź:
Vecka 36 passar bra för mig.
Tydzień 36 mi pasuje.
I tutaj zaczyna się problem dla osoby, która nie ma pojęcia, jaka data kryje się pod numerem 36.
„Vi ses vecka 42” – czyli kiedy?
Wyobraź sobie, że dostajesz wiadomość:
Kan vi boka ett möte vecka 42?
Czy możemy umówić spotkanie w 42. tygodniu?
Jeśli wychowałeś/aś się z kalendarzem, w którym myślisz przede wszystkim kategoriami „14 października” albo „w przyszły poniedziałek”, numer tygodnia niewiele Ci mówi.
Szwedzi są jednak do takiego systemu przyzwyczajeni.
Dlatego w rozmowie możesz usłyszeć:
Jag är ledig vecka 30.
Mam wolne w 30. tygodniu.
Vi åker till Spanien vecka 28.
Jedziemy do Hiszpanii w 28. tygodniu.
Kursen börjar vecka 35.
Kurs zaczyna się w 35. tygodniu.
Projektet ska vara klart vecka 40.
Projekt ma być gotowy w 40. tygodniu.
Nie musisz przy tym dodawać słowa nummer. Mówimy po prostu vecka 30, vecka 35, vecka 40.
Jak numerowane są tygodnie?
Numeracja nie jest przypadkowa. W Szwecji stosowany jest system zgodny z ISO 8601, w którym tydzień rozpoczyna się w poniedziałek, a kończy w niedzielę.
Najciekawsza jest jednak zasada dotycząca początku roku.
Vecka 1 nie musi zaczynać się 1 stycznia.
Pierwszym tygodniem roku jest tydzień zawierający pierwszy czwartek nowego roku. Można to również ująć tak: vecka 1 to tydzień, w którym znajdują się co najmniej cztery dni nowego roku.
Dlatego kilka pierwszych dni stycznia może należeć jeszcze do ostatniego tygodnia poprzedniego roku.
I odwrotnie – ostatnie dni grudnia mogą już należeć do vecka 1 następnego roku.
Na szczęście w codziennym życiu nie trzeba tego samodzielnie obliczać. Numer tygodnia można po prostu sprawdzić w kalendarzu.
Czy rok ma zawsze 52 tygodnie?
Najczęściej zobaczysz numery od vecka 1 do vecka 52.
Niektóre lata mają jednak również:
vecka 53
Wynika to z zasad numeracji tygodni ISO i układu dni w danym roku.
Dlatego vecka 53 istnieje, ale nie występuje każdego roku.
Numery tygodni w szwedzkiej szkole
Veckonummer pojawiają się również bardzo często w kontekście szkoły.
Rodzice mogą spotkać informacje dotyczące konkretnych tygodni w planach zajęć, wiadomościach ze szkoły czy informacjach dotyczących przerw w nauce.
Dobrym przykładem jest:
sportlov – ferie sportowe / zimowa przerwa szkolna
Sportlov nie odbywa się w całej Szwecji dokładnie w tym samym tygodniu. Termin zależy od regionu, dlatego w informacjach bardzo naturalne jest podawanie właśnie numeru tygodnia.
Podobnie możesz spotkać:
höstlov – jesienna przerwa szkolna
W takich sytuacjach myślenie kategoriami vecka 8, vecka 9, vecka 44 jest po prostu wygodne.
Urlop? „Jag har semester vecka 28–31”
Numerowanie tygodni szczególnie dobrze sprawdza się przy planowaniu urlopu.
Zamiast wymieniać konkretne daty można powiedzieć:
Jag har semester vecka 28–31.
Mam urlop od 28. do 31. tygodnia.
Albo:
Vilka veckor har du semester?
W których tygodniach masz urlop?
Jag jobbar vecka 27 men sedan har jag semester.
Pracuję w 27. tygodniu, ale później mam urlop.
Warto przy okazji zapamiętać:
semester – urlop
att ha semester – mieć urlop / być na urlopie
ledig – wolny
att vara ledig – mieć wolne
Poznawaj Szwecję razem z Pluggis®
Na naszych kursach szwedzkiego stawiamy na codzienny język i poznawanie Szwecji od środka – nie tylko przez gramatykę i słówka, ale również takie elementy codzienności jak veckonummer, których często nie znajdziesz w pierwszych rozdziałach podręcznika.
Jeśli chcesz rozgadać się po szwedzku i lepiej rozumieć język, którym Szwedzi naprawdę posługują się w pracy i na co dzień, sprawdź nasze kursy z lektorem.
Przeczytaj również
- Smultronställe – co oznacza to szwedzkie słowo?
- Słona lukrecja – dlaczego Skandynawowie ją uwielbiają?
- Veckonummer – dlaczego Szwedzi liczą tygodnie?
- Midsommar w Szwecji – dlaczego Szwedzi tańczą wokół słupa i jedzą truskawki?
- Lördagsgodis – dlaczego Szwedzi jedzą słodycze w soboty?
- Raukar na Gotlandii – co zobaczyć na najbardziej niezwykłej wyspie Szwecji?
