Chrupiące warstwy ciasta, masło, krem, marcepan albo słodkie nadzienie – wienerbrød to jeden z najbardziej charakterystycznych duńskich wypieków. Co ciekawe, to, co poza Danią często nazywa się „Danish pastry”, sami Duńczycy określają jako… „wiedeński chleb”. Skąd wzięła się ta nazwa i co właściwie kryje się pod pojęciem wienerbrød?
Co to jest wienerbrød?
Jeśli wejdziesz rano do duńskiej piekarni, prawdopodobnie szybko natkniesz się na wienerbrød.
Nie jest to jeden konkretny wypiek o określonym kształcie. Nazwa odnosi się do całej grupy słodkich wypieków przygotowywanych z warstwowego, maślanego ciasta.
W zależności od rodzaju w środku lub na wierzchu mogą znaleźć się między innymi krem waniliowy, remonce, marcepan, cynamon, dżem, orzechy czy lukier.
Wspólnym elementem jest przede wszystkim charakterystyczne ciasto składające się z wielu cienkich warstw.
Dobre wienerbrød powinno być maślane, delikatne i lekko chrupiące na zewnątrz.
Dlaczego Danish pastry w Danii nazywa się wienerbrød?
Tutaj zaczyna się najciekawsza część historii.
Po angielsku bardzo często spotkasz określenie Danish pastry albo po prostu a Danish. Można więc odnieść wrażenie, że mamy do czynienia z wypiekiem jednoznacznie duńskim.
Tymczasem po duńsku wienerbrød oznacza dosłownie:
Wien – Wiedeń
brød – chleb, pieczywo
Czyli mniej więcej „wiedeńskie pieczywo”.
Skąd ten Wiedeń w jednym z najbardziej rozpoznawalnych wypieków Danii?
Austriackie korzenie duńskiego wienerbrød
Historia wienerbrød jest związana z XIX wiekiem i duńskimi piekarniami.
W połowie XIX wieku wśród duńskich piekarzy doszło do konfliktu pracowniczego. W związku z brakiem pracowników zaczęto zatrudniać piekarzy z zagranicy, między innymi z Austrii.
Przywieźli oni ze sobą własne techniki przygotowywania wypieków, w tym ciasta warstwowego.
Duńscy piekarze z czasem zaczęli modyfikować receptury, między innymi zwiększając ilość tłuszczu i dodając składniki oraz nadzienia charakterystyczne dla lokalnych wypieków.
W ten sposób austriackie inspiracje zaczęły przekształcać się w to, co dzisiaj znamy jako duńskie wienerbrød.
Duńczycy zachowali jednak nazwę przypominającą o jego pochodzeniu.
I tak powstała dość zabawna sytuacja językowo-kulinarna:
dla dużej części świata jest to „Danish”, a dla Duńczyków – „wiedeńskie pieczywo”.
Wienerbrød to nie jedno ciastko
To ważne, szczególnie jeśli wybierasz się do duńskiej piekarni.
Nie ma jednego uniwersalnego „wienerbrød”, które zawsze wygląda tak samo.
Pod tym pojęciem kryje się cała rodzina wypieków. Mogą mieć różne kształty, rozmiary i nadzienia.
Niektóre są niewielkie i przeznaczone dla jednej osoby, inne są znacznie większe i kroi się je na kawałki.
Dlatego wejście do dobrej duńskiej piekarni może być znacznie ciekawsze, niż sugerowałoby proste hasło „Danish pastry”.
Spandauer – klasyk duńskiej piekarni
Jednym z wypieków, które zdecydowanie warto znać, jest spandauer.
Ma charakterystyczny kształt z nadzieniem znajdującym się pośrodku. Może być wypełniony na przykład kremem waniliowym albo słodką masą.
To właśnie wypiek w tym stylu wiele osób spoza Danii wyobraża sobie, słysząc określenie Danish pastry.
W Danii ma jednak własną nazwę.
Jeśli więc wejdziesz do piekarni i poprosisz po prostu o wienerbrød, możesz odkryć, że wybór jest znacznie większy, niż się spodziewasz.
Kanelsnegl – cynamonowy klasyk
Kolejnym bardzo popularnym wypiekiem jest kanelsnegl.
Nazwa jest urocza, ponieważ:
kanel – cynamon
snegl – ślimak
Kanelsnegl to więc dosłownie „cynamonowy ślimak”.
Swoją nazwę zawdzięcza oczywiście spiralnemu kształtowi.
Cynamonowe wypieki znajdziemy w wielu krajach skandynawskich, ale ich wygląd, ciasto i sposób przygotowania mogą się różnić. W duńskich piekarniach kanelsnegl jest jednym z tych klasyków, które trudno przeoczyć.
Tebirkes
Innym wypiekiem, na który możesz trafić, są tebirkes.
To charakterystyczne warstwowe wypieki posypane makiem. W zależności od wersji mogą zawierać słodkie nadzienie.
I tutaj zaczyna się ciekawa regionalna historia, ponieważ nazewnictwo tego rodzaju wypieków potrafi różnić się nawet w samej Danii.
To świetne przypomnienie, że kultura jedzenia nie zawsze daje się zamknąć w jednej idealnej definicji – czasami nawet Duńczycy mogą dyskutować o tym, jak właściwie powinien nazywać się konkretny wypiek.
Kringle
Warto znać również kringle – wypiek, który ma w Danii bardzo długą tradycję.
Kringle może występować w różnych wersjach i z różnymi nadzieniami. Charakterystyczny jest jego zawijany kształt.
Co ciekawe, symbol przypominający precla od dawna związany jest z piekarniami w Danii i innych częściach Europy. Spacerując po duńskich miastach, możesz zobaczyć taki znak również na szyldach tradycyjnych piekarni.
Remonce – sekret wielu duńskich wypieków
Jeżeli zaczniemy zagłębiać się w świat duńskich słodkości, szybko trafimy na słowo remonce.
To słodkie nadzienie przygotowywane przede wszystkim z tłuszczu i cukru, często z dodatkiem marcepanu lub migdałowej masy, zależnie od receptury.
Remonce pojawia się w wielu duńskich wypiekach i odpowiada za ten bogaty, słodki smak, który trudno pomylić ze zwykłym suchym ciastkiem.
To jeden z tych elementów duńskiej kultury piekarniczej, których turysta może nawet nie zauważyć – dopóki nie zacznie sprawdzać, co właściwie znajduje się w środku kolejnych wypieków.
Duńskie piekarnie są częścią codzienności
Wienerbrød warto poznawać nie tylko jako konkretny rodzaj ciasta, ale również jako część znacznie większej duńskiej kultury piekarniczej.
Piekarnie, czyli bagerier, są w Danii bardzo popularne. Kupuje się w nich świeże pieczywo, bułki i oczywiście coś słodkiego.
Szczególnie w weekendowy poranek kolejka przed popularną lokalną piekarnią nie jest niczym niezwykłym.
I właśnie podczas takiej wizyty można zobaczyć, że określenie „Danish pastry” bardzo upraszcza temat.
W gablocie znajdziesz wiele różnych kształtów, nadzień i nazw, które dla Duńczyków są po prostu częścią codziennej kultury jedzenia.
Czy wienerbrød jest tym samym co francuski croissant?
Nie, chociaż oba wypieki łączy technika tworzenia warstw ciasta i masła.
Croissant kojarzymy przede wszystkim z charakterystycznym kształtem i stosunkowo prostym maślanym wnętrzem.
Świat wienerbrød jest znacznie bardziej różnorodny pod względem kształtów i dodatków. Pojawiają się kremy, remonce, cynamon, marcepan, lukier czy inne słodkie nadzienia.
Dlatego najlepiej traktować je jako odrębną tradycję piekarniczą.
Poznawaj Danię razem z Pluggis®
Kultura kraju bardzo często kryje się właśnie w takich codziennych rzeczach – w tym, co kupujemy rano w piekarni, co podajemy do kawy i jakie smaki znamy od dzieciństwa.
Dlatego w Pluggis® lubimy łączyć język z prawdziwą Danią. Na naszych kursach korzystamy z autentycznych materiałów i pokazujemy duński w kontekście codzienności, kultury i zwyczajów.
