Jak powiedzieć po duńsku „posiekaj cebulę”, „obierz ziemniaki” albo „dodaj sól i pieprz”? Jeśli gotujesz z Duńczykami, oglądasz duńskie programy kulinarne albo próbujesz przeczytać przepis po duńsku, szybko zauważysz, że kilka podstawowych czasowników powtarza się bez przerwy.
W 9. odcinku podcastu Duński z Pluggis® przenosimy się więc do kuchni. Poznasz pięć praktycznych czasowników związanych z gotowaniem i usłyszysz je od razu w całych zdaniach.
Posłuchaj 9. odcinka podcastu Duński z Pluggis®
Spróbuj najpierw posłuchać nagrania bez patrzenia na tekst. Ile zdań uda Ci się zrozumieć? Następnie przeczytaj przykłady poniżej i posłuchaj odcinka jeszcze raz, zwracając uwagę przede wszystkim na duńską wymowę.
Gotowanie po duńsku – 5 czasowników, które warto znać
W języku duńskim bezokolicznik najczęściej rozpoznasz po at, podobnie jak angielskie to w to cook czy to cut.
W dzisiejszym odcinku pojawia się pięć czasowników:
- at hakke – siekać
- at skrælle – obierać
- at skære – kroić
- at tilsætte – dodawać
- at stege – smażyć
Zobaczmy teraz, jak używać ich w praktyce.
At hakke – siekać po duńsku
at hakke – siekać
W podcaście usłyszysz:
Hak løget.
Posiekaj cebulę.
et løg oznacza cebulę. W zdaniu pojawia się forma løget, czyli „cebula / tę cebulę” w formie określonej.
Czasownika at hakke możesz użyć na przykład wtedy, gdy siekasz cebulę, czosnek, zioła czy orzechy.
Hak persillen.
Posiekaj pietruszkę.
At skrælle – obierać po duńsku
Kolejny bardzo przydatny czasownik to:
at skrælle – obierać
Skræl kartoflerne.
Obierz ziemniaki.
en kartoffel to ziemniak, a kartofler – ziemniaki.
Czasownika at skrælle użyjesz również przy innych produktach, które trzeba obrać, na przykład marchewce czy jabłkach.
Skræl gulerødderne.
Obierz marchewki.
At skære – kroić po duńsku
at skære oznacza „kroić”.
W odcinku pojawia się zdanie:
Skær grøntsagerne i små stykker.
Pokrój warzywa na małe kawałki.
Przy okazji możesz zapamiętać:
grøntsager – warzywa
et stykke – kawałek
små stykker – małe kawałki
To konstrukcja, którą bardzo często zobaczysz w przepisach:
Skær … i små stykker.
Pokrój… na małe kawałki.
Możesz więc powiedzieć na przykład:
Skær løget i små stykker.
Pokrój cebulę na małe kawałki.
At tilsætte – dodawać po duńsku
W przepisach bardzo często spotkasz również czasownik:
at tilsætte – dodawać
Tilsæt salt og peber.
Dodaj sól i pieprz.
To jedno z tych słów, które warto rozpoznawać, jeśli chcesz korzystać z duńskich przepisów kulinarnych. Możesz zobaczyć na przykład:
Tilsæt sukker.
Dodaj cukier.
Tilsæt vand.
Dodaj wodę.
Tilsæt smørret.
Dodaj masło.
At stege – smażyć po duńsku
Ostatnim czasownikiem z odcinka jest:
at stege – smażyć
Steg kødet på panden.
Usmaż mięso na patelni.
Przydadzą Ci się tutaj dwa dodatkowe słowa:
kød – mięso
en pande – patelnia
Wyrażenie på panden oznacza „na patelni”.
Możesz więc spotkać również:
Steg løget på panden.
Podsmaż cebulę na patelni.
Dlaczego w przepisach nie ma „at”?
Być może zauważyłeś/aś, że podajemy:
at hakke – siekać
ale później mamy:
Hak løget. – Posiekaj cebulę.
To dlatego, że at hakke jest bezokolicznikiem, natomiast hak jest tutaj formą trybu rozkazującego.
W przepisach kulinarnych spotkasz ją bardzo często, ponieważ instrukcje mówią nam bezpośrednio, co mamy zrobić:
Hak! – Posiekaj!
Skræl! – Obierz!
Skær! – Pokrój!
Tilsæt! – Dodaj!
Steg! – Smaż!
Jeżeli więc zaczniesz przeglądać przepisy po duńsku, szybko zauważysz, że takie krótkie formy pojawiają się właściwie na każdym kroku.
Jeszcze kilka słów, które przydadzą Ci się w duńskiej kuchni
Do czasowników z podcastu warto dorzucić kilka podstawowych produktów i przedmiotów:
- et løg – cebula
- en kartoffel – ziemniak
- en gulerod – marchewka
- grøntsager – warzywa
- kød – mięso
- salt – sól
- peber – pieprz
- sukker – cukier
- smør – masło
- en pande – patelnia
- en gryde – garnek
- en kniv – nóż
Ucz się duńskiego razem z Pluggis®
Na naszych kursach duńskiego stawiamy na codzienny język i zwroty, które naprawdę przydadzą Ci się w Danii – również podczas tak zwyczajnych sytuacji jak wspólne gotowanie.
Pracujemy metodą odwróconej lekcji. Przed zajęciami otrzymujesz materiały i przygotowujesz się we własnym tempie, a podczas lekcji z lektorem skupiamy się przede wszystkim na mówieniu, dyskusji i używaniu duńskiego w praktyce.
W nauce pomaga Ci również Bank Duńskich Słów z nagraniami i interaktywnymi ćwiczeniami, dzięki którym utrwalasz słownictwo i osłuchujesz się z duńską wymową.
Jeśli chcesz rozgadać się po duńsku i lepiej rozumieć Duńczyków, sprawdź nasze kursy z lektorem.
Przeczytaj również
- Przeziębienie po duńsku – objawy i przydatne zwroty
- Transport po duńsku – środki transportu i przydatne zwroty
- Liczby po duńsku – liczebniki od 1 do 100 i zasady
- Jak się masz po duńsku? Przydatne zwroty i odpowiedzi
- Jak nauczyć się duńskiego? Praktyczny przewodnik od podstaw
- 7 najlepszych seriali do nauki duńskiego
- Podstawowe zwroty po duńsku – przedstawianie się i pierwsza rozmowa
