Jak powiedzieć meble po duńsku i opowiedzieć o tym, co znajduje się w Twoim salonie? W 14. odcinku podcastu Duński z Pluggis® wracamy do domu i poznajemy słownictwo związane z jego wyposażeniem.
Tym razem skupiamy się przede wszystkim na salonie. Poznasz nazwy takich mebli i przedmiotów jak fotel, stolik kawowy, regał, dywan czy lampa, ale przede wszystkim zobaczysz je w naturalnych duńskich zdaniach. W dalszej części wpisu znajdziesz też dodatkowe słownictwo i zwroty, dzięki którym samodzielnie opiszesz swój salon.
Posłuchaj 14. odcinka podcastu Duński z Pluggis®
W odcinku poznasz pięć słów i zdań:
en lænestol – fotel
Jeg sidder ofte i lænestolen og læser bøger.
Często siedzę w fotelu i czytam książki.
et sofabord – stolik kawowy
Kan du stille kaffen på sofabordet?
Czy możesz postawić kawę na stoliku?
en reol – regał
Vi har bøger og billeder stående på reolen.
Na regale mamy książki i zdjęcia.
et tæppe – dywan
Der ligger et stort tæppe under sofabordet.
Pod stolikiem kawowym leży duży dywan.
en lampe – lampa
Kan du tænde lampen? Det er lidt mørkt her.
Czy możesz włączyć lampę? Jest tutaj trochę ciemno.
A teraz rozbudujmy to słownictwo.
Meble po duńsku – najważniejsze słowa w salonie
Salon to po duńsku:
en stue – salon, pokój dzienny
Jeśli chcesz opisać jego wyposażenie, przydadzą Ci się:
et møbel – mebel
møbler – meble
en sofa – sofa
en lænestol – fotel
et sofabord – stolik kawowy
en reol – regał
en hylde – półka
et skab – szafka, szafa
et tv-bord – szafka pod telewizor
et tæppe – dywan
en lampe – lampa
en gulvlampe – lampa podłogowa
en pude – poduszka
et gardin – zasłona
et billede – obraz, zdjęcie
Możesz powiedzieć na przykład:
Vi har en stor sofa i stuen.
Mamy dużą sofę w salonie.
Der står en lampe ved siden af sofaen.
Obok sofy stoi lampa.
Der hænger billeder på væggen.
Na ścianie wiszą obrazy/zdjęcia.
En lænestol – fotel po duńsku
Pierwsze słowo z podcastu to:
en lænestol – fotel
W odcinku pojawia się zdanie:
Jeg sidder ofte i lænestolen og læser bøger.
Często siedzę w fotelu i czytam książki.
Zwróć uwagę na formy:
en lænestol – fotel
lænestolen – ten fotel
Podobnie:
en sofa → sofaen
en lampe → lampen
en reol → reolen
W języku duńskim rodzajnik określony bardzo często dodajemy na końcu rzeczownika.
Możesz powiedzieć:
Lænestolen står ved vinduet.
Fotel stoi przy oknie.
Jeg sidder i lænestolen.
Siedzę w fotelu.
Lænestolen er meget behagelig.
Fotel jest bardzo wygodny.
Et sofabord – stolik kawowy po duńsku
Kolejne słowo to:
et sofabord – stolik kawowy
W podcaście usłyszysz:
Kan du stille kaffen på sofabordet?
Czy możesz postawić kawę na stoliku?
To bardzo przydatne zdanie, ponieważ pojawia się w nim czasownik:
at stille – stawiać
Zapamiętaj też:
på bordet – na stole
på sofabordet – na stoliku kawowym
Możesz powiedzieć:
Kaffen står på sofabordet.
Kawa stoi na stoliku kawowym.
I tutaj pojawia się ciekawa różnica:
at stille opisuje czynność – stawiać, natomiast at stå opisuje pozycję – stać.
Jeg stiller koppen på bordet.
Stawiam filiżankę na stole.
Koppen står på bordet.
Filiżanka stoi na stole.
To rozróżnienie przyda Ci się nie tylko podczas opisywania mebli.
En reol – regał po duńsku
en reol oznacza regał.
W odcinku pojawia się:
Vi har bøger og billeder stående på reolen.
Na regale mamy książki i zdjęcia.
Przydadzą Ci się również:
en bog – książka
bøger – książki
et billede – zdjęcie, obraz
en hylde – półka
Możesz powiedzieć:
Bøgerne står på reolen.
Książki stoją na regale.
Jeg har mange bøger i reolen.
Mam dużo książek na regale.
Der står nogle billeder på reolen.
Na regale stoi kilka zdjęć.
Et tæppe – dywan czy koc?
Tutaj mamy ciekawe duńskie słowo:
et tæppe
W zdaniu z podcastu:
Der ligger et stort tæppe under sofabordet.
Pod stolikiem kawowym leży duży dywan.
W tym kontekście tæppe oznacza dywan. To samo słowo może jednak, zależnie od kontekstu, odnosić się również do koca.
Dlatego znaczenie często rozpoznasz dopiero z całego zdania.
Der ligger et tæppe under bordet.
Pod stołem leży dywan.
Ale:
Jeg ligger på sofaen med et tæppe.
Leżę na sofie pod kocem / z kocem.
Przydatne jest również bardziej precyzyjne:
et gulvtæppe – dywan, wykładzina
En lampe – lampa po duńsku
Ostatnie słowo z podcastu to:
en lampe – lampa
W zdaniu:
Kan du tænde lampen? Det er lidt mørkt her.
Czy możesz włączyć lampę? Jest tutaj trochę ciemno.
Warto od razu nauczyć się dwóch przeciwieństw:
at tænde – włączać, zapalać
at slukke – wyłączać, gasić
Dlatego możesz usłyszeć:
Kan du tænde lyset?
Czy możesz zapalić światło?
Kan du slukke lampen?
Czy możesz wyłączyć lampę?
Jeg tænder lampen.
Włączam lampę.
Jeg slukker lyset.
Gaszę światło.
To bardzo codzienne czasowniki, które zdecydowanie warto znać.
Stå, ligge czy sidde? Ważne duńskie czasowniki
W zdaniach związanych z domem bardzo często pojawiają się trzy czasowniki:
at stå – stać
at ligge – leżeć
at sidde – siedzieć
W naszym odcinku znajdziesz aż kilka przykładów ich użycia:
Jeg sidder i lænestolen.
Siedzę w fotelu.
Der ligger et tæppe under sofabordet.
Pod stolikiem kawowym leży dywan.
Możemy dodać:
Lampen står på bordet.
Lampa stoi na stole.
Bøgerne står på reolen.
Książki stoją na regale.
Puden ligger på sofaen.
Poduszka leży na sofie.
To właśnie takie czasowniki sprawiają, że opis pomieszczenia zaczyna brzmieć znacznie naturalniej niż proste wymienianie przedmiotów.
Przyimki miejsca po duńsku
Kiedy opisujesz meble po duńsku, szybko potrzebujesz też słów określających ich położenie.
Zapamiętaj:
på – na
under – pod
over – nad
i – w
ved siden af – obok
foran – przed
bag – za
mellem – pomiędzy
Teraz możemy budować bardziej rozbudowane zdania:
Tæppet ligger under sofabordet.
Dywan leży pod stolikiem kawowym.
Lampen står ved siden af sofaen.
Lampa stoi obok sofy.
Billedet hænger over sofaen.
Obraz wisi nad sofą.
Sofabordet står foran sofaen.
Stolik kawowy stoi przed sofą.
Lænestolen står mellem sofaen og vinduet.
Fotel stoi pomiędzy sofą a oknem.
To bardzo prosty sposób na ćwiczenie jednocześnie słownictwa związanego z domem, czasowników i przyimków.
Der er i der står – jak opisywać salon po duńsku?
Jeśli dopiero zaczynasz naukę duńskiego, bardzo przydatna będzie konstrukcja:
Der er… – Jest / są…
Na przykład:
Der er en sofa i stuen.
W salonie jest sofa.
Der er to lænestole i stuen.
W salonie są dwa fotele.
Kiedy chcesz powiedzieć dokładniej, gdzie znajduje się dany przedmiot, możesz użyć poznanych wcześniej czasowników:
Der står en lampe ved sofaen.
Przy sofie stoi lampa.
Der ligger et tæppe på gulvet.
Na podłodze leży dywan.
Der hænger et billede på væggen.
Na ścianie wisi obraz.
Dzięki temu zamiast zapamiętywać wyłącznie nazwy mebli, od razu możesz tworzyć całe opisy.
Ucz się duńskiego z Pluggis®
Jeśli chcesz rozwijać duński i przede wszystkim zacząć używać go w codziennych sytuacjach, zapraszamy Cię na nasze kursy duńskiego z lektorem.
Możesz uczyć się indywidualnie, w parze lub w 3-osobowej grupie. Pracujemy metodą flipped classroom: przed spotkaniem poznajesz materiał i przygotowujesz się samodzielnie, a podczas lekcji możemy przeznaczyć więcej czasu na mówienie, rozmowę i aktywne używanie duńskiego.
Dużą uwagę poświęcamy również wymowie i rozumieniu języka mówionego, bo w przypadku duńskiego różnica pomiędzy tym, co widzisz w tekście, a tym, co później słyszysz, potrafi być sporym wyzwaniem.
Do końca roku do kursu otrzymujesz również dostęp do Banku Duńskich Słów – interaktywnego kursu na naszej platformie. Znajdziesz w nim ćwiczenia i nagrania z duńską wymową, dzięki którym możesz utrwalać zwroty z lekcji i systematycznie rozbudowywać słownictwo.
