Jak powiedzieć po szwedzku, że pacjent nie toleruje glutenu? Jak zapytać o dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, wzdęcia albo objawy pojawiające się po posiłkach? W tej lekcji poznasz celiakię po szwedzku od strony praktycznej – słownictwo i całe zwroty, które mogą przydać się podczas rozmowy z pacjentem. 39. odcinek Pluggisowego Podcastu przygotowałam przede wszystkim z myślą o lekarzach i innych pracownikach ochrony zdrowia, którzy pracują lub planują pracować w Szwecji.
Posłuchaj 39. odcinka Pluggisowego Podcastu
Celiakia po szwedzku – celiaki
Zacznijmy od najważniejszego terminu:
celiaki – celiakia
W podcaście usłyszysz:
Celiaki innebär att du inte tål gluten.
Celiakia oznacza, że nie tolerujesz glutenu.
Przydatna jest tutaj konstrukcja:
att tåla – tolerować, znosić
att inte tåla något – nie tolerować czegoś
Możemy więc powiedzieć:
Jag tål inte gluten.
Nie toleruję glutenu.
Warto znać również:
gluten – gluten
glutenfri – bezglutenowy
glutenfri kost – dieta bezglutenowa
en autoimmun sjukdom – choroba autoimmunologiczna
W odcinku pojawia się również:
Celiaki är en autoimmun sjukdom.
Celiakia jest chorobą autoimmunologiczną.
Dolegliwości po jedzeniu – besvär med magen
Jednym z ważniejszych elementów wywiadu są dolegliwości ze strony układu pokarmowego.
W podcaście pytamy:
Har du besvär med magen efter att du har ätit?
Czy masz dolegliwości żołądkowo-jelitowe po jedzeniu?
besvär to bardzo przydatne słowo w języku medycznym. W zależności od kontekstu możemy je przetłumaczyć jako dolegliwości, problemy lub objawy.
besvär med magen – dolegliwości ze strony brzucha / układu pokarmowego
Pacjenta można również zapytać:
Hur länge har du haft besvären?
Od jak dawna masz te dolegliwości?
När började besvären?
Kiedy zaczęły się dolegliwości?
Blir besvären värre efter att du har ätit?
Czy dolegliwości nasilają się po jedzeniu?
Finns det något som gör besvären bättre eller sämre?
Czy jest coś, co łagodzi lub nasila dolegliwości?
Uppblåst – wzdęcia po szwedzku
Kolejne zdanie z podcastu:
Känner du dig uppblåst efter måltider?
Czy masz wzdęcia po posiłkach? / Czy czujesz się wzdęty/wzdęta po posiłkach?
Warto zapamiętać:
uppblåst – wzdęty, wzdęta
att känna sig uppblåst – czuć się wzdętym
en måltid – posiłek
efter måltider – po posiłkach
Możesz również zapytać:
Blir du ofta uppblåst efter maten?
Czy często masz wzdęcia po jedzeniu?
W rozmowie o dolegliwościach jelitowych przydadzą się także:
magont – ból brzucha
ont i magen – ból brzucha / boleć brzuch
diarré – biegunka
förstoppning – zaparcie
illamående – nudności
kräkningar – wymioty
gaser – gazy, wzdęcia
Przykładowe pytania:
Har du ont i magen?
Czy boli Cię brzuch?
Har du haft diarré?
Czy miałeś/miałaś biegunkę?
Har du problem med förstoppning?
Czy masz problemy z zaparciami?
Mår du illa?
Czy masz nudności?
Pytania o związek objawów z jedzeniem
Przy podejrzeniu celiakii ważne mogą być również pytania dotyczące tego, kiedy pojawiają się dolegliwości.
När brukar besvären komma?
Kiedy zazwyczaj pojawiają się dolegliwości?
Kommer besvären efter måltider?
Czy dolegliwości pojawiają się po posiłkach?
Har du märkt om besvären blir värre när du äter bröd eller pasta?
Czy zauważyłeś/zauważyłaś, że dolegliwości nasilają się po zjedzeniu chleba lub makaronu?
Vad brukar du äta?
Co zazwyczaj jesz?
Har du ändrat din kost på sistone?
Czy ostatnio zmieniłeś/zmieniłaś swoją dietę?
Przy okazji zapamiętaj:
att äta – jeść
mat – jedzenie
en måltid – posiłek
kost – dieta, sposób żywienia
att ändra kosten – zmienić dietę
Ställa diagnos – postawić diagnozę po szwedzku
W podcaście usłyszysz:
För att ställa diagnosen behöver vi ta blodprov.
Aby postawić diagnozę, musimy wykonać badanie krwi.
Tutaj mamy dwa bardzo ważne połączenia:
att ställa en diagnos – postawić diagnozę
att ta blodprov – pobrać krew do badania / wykonać badanie krwi
Warto znać:
en diagnos – diagnoza
ett blodprov – badanie krwi / próbka krwi, zależnie od kontekstu
att ta ett blodprov – pobrać próbkę krwi
ett provsvar – wynik badania
W rozmowie z pacjentem możesz powiedzieć:
Vi behöver ta ett blodprov.
Musimy pobrać krew do badania.
Du kommer att få lämna blodprov.
Będziesz musiał/musiała oddać krew do badania.
Vi väntar på provsvaret.
Czekamy na wynik badania.
Provsvaren har kommit.
Wyniki badań już przyszły / są już dostępne.
Dodatkowe słownictwo związane z diagnostyką celiakii
Przy celiakii możesz spotkać również bardziej specjalistyczne słownictwo związane z dalszą diagnostyką:
tunntarmen – jelito cienkie
tarmslemhinnan – błona śluzowa jelita
en gastroskopi – gastroskopia
ett vävnadsprov – próbka tkanki, wycinek do badania
en biopsi – biopsja
en undersökning – badanie
att undersöka – badać
Przykładowo:
Vi behöver göra fler undersökningar.
Musimy wykonać dodatkowe badania.
Du kan behöva genomgå en gastroskopi.
Może być konieczne wykonanie gastroskopii.
To już bardziej specjalistyczny poziom języka, ale właśnie z takimi określeniami mogą spotkać się osoby pracujące w szwedzkiej ochronie zdrowia.
Glutenfri kost – dieta bezglutenowa po szwedzku
W podcaście pojawia się:
Vid celiaki behöver du äta glutenfri kost.
Przy celiakii należy stosować dietę bezglutenową.
Najważniejsze wyrażenie to:
glutenfri kost – dieta bezglutenowa
Szwedzkie -fri oznacza w wielu wyrazach brak czegoś lub „wolny od czegoś”.
Dlatego spotkasz między innymi:
glutenfri – bezglutenowy
laktosfri – bez laktozy
sockerfri – bez cukru
W kontekście celiakii warto znać również:
innehålla gluten – zawierać gluten
undvika gluten – unikać glutenu
glutenfria produkter – produkty bezglutenowe
Przykładowe zdania:
Du behöver undvika mat som innehåller gluten.
Musisz unikać produktów zawierających gluten.
Äter du glutenfri kost?
Czy stosujesz dietę bezglutenową?
Produkten är glutenfri.
Produkt jest bezglutenowy.
Innehåller den här produkten gluten?
Czy ten produkt zawiera gluten?
Szwedzki dla medyków – przygotuj się do pracy w Szwecji
Jeśli jesteś lekarzem, pielęgniarką lub innym pracownikiem ochrony zdrowia i przygotowujesz się do pracy w Szwecji, znajomość ogólnego szwedzkiego może nie wystarczyć. W codziennej pracy potrzebujesz również specjalistycznego słownictwa związanego z chorobami, objawami, diagnostyką i leczeniem.
Właśnie z myślą o takich osobach powstał kurs Szwedzki medyczny – język specjalistyczny.
To kurs do samodzielnej nauki, w którym poszczególne moduły poświęcone są konkretnym organom, chorobom i zagadnieniom medycznym. Dzięki temu krok po kroku rozbudowujesz słownictwo potrzebne w pracy z pacjentami.
W kursie znajdziesz również interaktywne ćwiczenia oraz nagrania z wymową. Możesz więc nie tylko poznawać nowe terminy, ale także je utrwalać i osłuchiwać się z ich prawidłowym brzmieniem.
Jeśli interesuje Cię szwedzki dla medyków i chcesz systematycznie rozwijać specjalistyczne słownictwo przed rozpoczęciem pracy w Szwecji lub już podczas pracy w szwedzkiej ochronie zdrowia, sprawdź kurs Szwedzki medyczny – język specjalistyczny.
Przeczytaj również
- Serce po szwedzku – słownictwo i zwroty medyczne
- Ciąża i poród po szwedzku – poznaj najważniejsze zwroty
- Wstrząśnienie mózgu po szwedzku – najważniejsze słownictwo medyczne
- Oczy i wady wzroku po szwedzku – najważniejsze słownictwo medyczne
- W aptece po szwedzku – 5 przydatnych zwrotów z życia
- Przeziębienie po szwedzku – 8 przydatnych zwrotów
- Symptomy po szwedzku – 8 przydatnych zwrotów medycznych
