Serce po szwedzku to ett hjärta, ale jeśli pracujesz w ochronie zdrowia, jedno słowo zdecydowanie nie wystarczy. Jak powiedzieć po szwedzku, że pacjent ma ból w klatce piersiowej? Jak zapytać o promieniowanie bólu, powiedzieć o podwyższonym ciśnieniu albo opisać ryzyko chorób sercowo-naczyniowych?
W 38. odcinku Pluggisowego Podcastu poznasz zwroty związane z sercem i układem krążenia. Lekcję przygotowałam przede wszystkim z myślą o lekarzach i innych pracownikach ochrony zdrowia, którzy pracują lub planują pracować w Szwecji.
Przy okazji rozbudujemy materiał z podcastu o dodatkowe słownictwo, które może pojawić się podczas rozmowy z pacjentem.
Posłuchaj 38. odcinka Pluggisowego Podcastu
Ból w klatce piersiowej po szwedzku – bröstsmärta
Zaczynamy od jednego z najważniejszych objawów związanych z sercem:
bröstsmärta – ból w klatce piersiowej
bröstsmärtor – bóle w klatce piersiowej
W odcinku usłyszysz:
Patienten fick mer ihållande bröstsmärtor.
U pacjenta pojawił się bardziej uporczywy ból w klatce piersiowej.
Przydatne będzie również słowo:
ihållande – utrzymujący się, uporczywy
W rozmowie z pacjentem sama informacja o występowaniu bólu to jednak dopiero początek. Trzeba dowiedzieć się między innymi, gdzie dokładnie boli, kiedy pojawiły się dolegliwości i jaki mają charakter.
Przydadzą Ci się na przykład takie pytania:
Har du ont i bröstet?
Czy boli Cię w klatce piersiowej?
När började smärtan?
Kiedy zaczął się ból?
Var gör det ont?
Gdzie boli?
Hur känns smärtan?
Jaki jest ten ból? / Jak odczuwasz ból?
Är smärtan konstant eller kommer den och går?
Czy ból jest stały, czy pojawia się i ustępuje?
Strålar smärtan ut i armen?
Czy ból promieniuje do ręki?
Blir smärtan värre när du anstränger dig?
Czy ból nasila się podczas wysiłku?
Warto więc znać nie tylko smärta – ból, ale również:
att ha ont – odczuwać ból
att göra ont – boleć
att stråla ut – promieniować
att bli värre – nasilać się, pogarszać się
ansträngning – wysiłek
Kärlkramp – dusznica bolesna po szwedzku
W odcinku pojawia się również:
Risken för kärlkramp ökar om du har diabetes.
Ryzyko dusznicy bolesnej wzrasta, jeśli masz cukrzycę.
kärlkramp oznacza dusznicę bolesną, czyli dławicę piersiową.
Warto zwrócić uwagę na konstrukcję:
risken för något – ryzyko czegoś
oraz:
öka risken för något – zwiększać ryzyko czegoś
Możemy więc powiedzieć:
Rökning ökar risken för hjärt-kärlsjukdomar.
Palenie zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.
Przy rozmowie dotyczącej czynników ryzyka mogą przydać się także:
rökning – palenie
diabetes – cukrzyca
övervikt – nadwaga
högt blodtryck – wysokie ciśnienie krwi
höga blodfetter – podwyższony poziom lipidów we krwi
Hjärtat och blodkärlen – serce i naczynia krwionośne
Kolejne zdanie z podcastu:
Hjärtat pumpar blod genom kroppens blodkärl.
Serce pompuje krew przez naczynia krwionośne organizmu.
Tutaj warto rozłożyć słownictwo na części:
ett hjärta – serce
hjärtat – serce, forma określona
blod – krew
ett blodkärl – naczynie krwionośne
blodkärl – naczynia krwionośne
att pumpa – pompować
Przydadzą się również bardziej szczegółowe terminy:
en artär – tętnica
en ven – żyła
ett kranskärl – naczynie wieńcowe
en hjärtmuskel – mięsień sercowy
blodcirkulation – krążenie krwi
Możesz spotkać na przykład zdanie:
Kranskärlen förser hjärtmuskeln med blod.
Naczynia wieńcowe zaopatrują mięsień sercowy w krew.
Blodtryck – ciśnienie krwi po szwedzku
W odcinku pojawiają się dwa zdania związane z ciśnieniem:
Högt blodtryck ökar risken för hjärt-kärlsjukdomar.
Wysokie ciśnienie krwi zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.
oraz:
Vi behöver kontrollera ditt blodtryck.
Musimy sprawdzić Twoje ciśnienie krwi.
Podstawowe słownictwo to:
blodtryck – ciśnienie krwi
högt blodtryck – wysokie ciśnienie krwi
lågt blodtryck – niskie ciśnienie krwi
att kontrollera blodtrycket – sprawdzać ciśnienie krwi
att mäta blodtrycket – mierzyć ciśnienie krwi
Podczas badania możesz usłyszeć lub wykorzystać na przykład:
Jag ska mäta ditt blodtryck.
Zmierzę Ci ciśnienie.
Ditt blodtryck är för högt.
Twoje ciśnienie jest za wysokie.
Har du högt blodtryck?
Czy masz wysokie ciśnienie?
Tar du någon medicin mot högt blodtryck?
Czy przyjmujesz jakieś leki na wysokie ciśnienie?
Puls i rytm serca po szwedzku
Kolejnym podstawowym parametrem jest puls:
en puls – puls
att mäta pulsen – mierzyć puls
Przydatne mogą być również:
hjärtrytm – rytm serca
hjärtslag – uderzenie serca
oregelbunden puls – nieregularny puls
regelbunden puls – regularny puls
Przykładowe zdania:
Jag ska kontrollera din puls.
Sprawdzę Twój puls.
Pulsen är lite hög.
Puls jest trochę wysoki.
Pulsen känns oregelbunden.
Puls wydaje się nieregularny.
Pacjent może natomiast powiedzieć:
Mitt hjärta slår väldigt snabbt.
Moje serce bije bardzo szybko.
Det känns som att hjärtat slår oregelbundet.
Mam wrażenie, że serce bije nieregularnie.
Hjärtklappning – kołatanie serca po szwedzku
Warto znać również:
hjärtklappning – kołatanie serca
Możesz zapytać:
Har du haft hjärtklappning?
Czy miałeś/miałaś kołatanie serca?
Hur länge har du haft hjärtklappning?
Od jak dawna masz kołatanie serca?
Kommer hjärtklappningen i vila eller vid ansträngning?
Czy kołatanie pojawia się w spoczynku czy podczas wysiłku?
Przy okazji zapamiętaj:
i vila – w spoczynku
vid ansträngning – podczas wysiłku
To przydatne określenia przy opisywaniu wielu objawów, nie tylko dolegliwości ze strony serca.
Hjärtinfarkt – zawał serca po szwedzku
Jednym z najważniejszych terminów w tej grupie jest:
en hjärtinfarkt – zawał serca
Możesz spotkać również czasownik:
att få en hjärtinfarkt – dostać zawału serca
Na przykład:
Patienten har tidigare haft en hjärtinfarkt.
Pacjent przebył wcześniej zawał serca.
W wywiadzie możesz zapytać:
Har du haft en hjärtinfarkt tidigare?
Czy miałeś/miałaś wcześniej zawał serca?
Przydatne będzie więc również:
tidigare – wcześniej, w przeszłości
Hjärtsvikt – niewydolność serca po szwedzku
Kolejny termin to:
hjärtsvikt – niewydolność serca
Przy niewydolności serca mogą pojawiać się między innymi takie słowa jak:
andfåddhet – duszność, zadyszka
svullnad – obrzęk
trötthet – zmęczenie
W rozmowie z pacjentem można zapytać:
Blir du lätt andfådd?
Czy łatwo dostajesz zadyszki?
Har du märkt någon svullnad i benen?
Czy zauważyłeś/zauważyłaś obrzęk nóg?
Känner du dig ovanligt trött?
Czy czujesz się wyjątkowo zmęczony/zmęczona?
Szwedzki dla medyków – przygotuj się do pracy w Szwecji
Jeśli jesteś lekarzem, pielęgniarką lub innym pracownikiem ochrony zdrowia i przygotowujesz się do pracy w Szwecji, znajomość ogólnego szwedzkiego może nie wystarczyć. W codziennej pracy potrzebujesz również specjalistycznego słownictwa, które pozwoli Ci swobodniej rozmawiać o chorobach, objawach, badaniach i leczeniu.
Właśnie z myślą o takich osobach powstał kurs Szwedzki medyczny – język specjalistyczny.
To kurs do samodzielnej nauki, w którym materiał został podzielony tematycznie. Poszczególne moduły są poświęcone konkretnym organom, chorobom i zagadnieniom medycznym, dzięki czemu krok po kroku rozbudowujesz słownictwo potrzebne w pracy w ochronie zdrowia.
W kursie znajdziesz również interaktywne ćwiczenia oraz nagrania z wymową. Dzięki temu nie tylko poznajesz nowe terminy, ale również możesz je utrwalać, słuchać ich prawidłowej wymowy i ćwiczyć samodzielnie.
Jeśli więc interesuje Cię szwedzki dla medyków i chcesz systematycznie rozwijać specjalistyczne słownictwo przed rozpoczęciem pracy w Szwecji lub już podczas pracy w szwedzkiej ochronie zdrowia, sprawdź kurs Szwedzki medyczny – język specjalistyczny.
Przeczytaj również
- Ciąża i poród po szwedzku – poznaj najważniejsze zwroty
- Wstrząśnienie mózgu po szwedzku – najważniejsze słownictwo medyczne
- Oczy i wady wzroku po szwedzku – najważniejsze słownictwo medyczne
- W aptece po szwedzku – 5 przydatnych zwrotów z życia
- Przeziębienie po szwedzku – 8 przydatnych zwrotów
- Symptomy po szwedzku – 8 przydatnych zwrotów medycznych
